De statiegelddiscussie in een breder perspectief

De statiegelddiscussie in een breder perspectief

11 mei 2015


De afgelopen periode leidde de mogelijke afschaffing van de verplichting tot statiegeld op grote PET-flessen tot veel media-aandacht. Veelal ontbrak de nuance of was de berichtgeving verre van compleet, waardoor vele positieve ontwikkelingen rondom verpakkingen en verduurzaming onderbelicht raken. In dit bericht plaatsen we de statiegelddiscussie in breder perspectief.

Raamovereenkomst Verpakkingen: ambitieuze doelen verduurzaming
De Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022, ondertekend door het ministerie van I&M, de gemeenten (VNG) en het verpakkende bedrijfsleven (waaronder de FNLI en het CBL), is een groen akkoord met een sterke verbetering van de milieu-impact van verpakkingen in Nederland. Het bevat daarom onder andere een ambitieuze Verduurzamingsagenda Verpakkingen om de hoeveelheid verpakkingsmaterialen terug te dringen en verspilling van materialen tegen te gaan. Daarnaast bezegelt het akkoord een robuust en ambitieus systeem voor het hergebruik van verpakkingen, voor alle materiaalsoorten waarvan verpakkingen worden gemaakt.

Het verpakkende bedrijfsleven werkt hard aan de gemaakte afspraken, wat tot nu toe resulteerde in de volgende mijlpalen:

  1. Oprichting van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV). Een uniek samenwerkingsverband tussen het bedrijfsleven, de Rijksoverheid en de Nederlandse gemeenten om de verpakkingsketen te ondersteunen bij de verdere verduurzaming van alle soorten verpakkingsmaterialen;
  2. Brancheverduurzamingsplannen Verpakkingen. De FNLI werkt met CBL (retail) en NVG (petfoodsector) aan de afronding van een plan waarmee de verpakkingen in de levensmiddelenindustrie stelselmatig verder verduurzaamd worden voor de periode 2015-2017.
  3. Mogelijkheid van separate inzameling van drankenkartons in Nederland. Dankzij de betrokkenheid van de levensmiddelenindustrie kunnen alle Nederlandse gemeenten de komende twee jaar meedoen aan een pilot, waarmee beoordeeld wordt of de milieudruk van drankenkartons verlaagd kan worden tegen de laagst mogelijke kosten;
  4. Intensievere aanpak van zwerfafval in Nederland. Het bedrijfsleven stelt de Nederlandse gemeenten jaarlijks 20 miljoen euro ter beschikking voor de extra aanpak van zwerfafval. Tegelijk continueert het bedrijfsleven zijn activiteiten in de landelijke campagne Nederland Schoon;
  5. Significante stijging van de ingezamelde hoeveelheid kunststof verpakkingsmateriaal. Dankzij de landelijke uitrol van het Plastic Heroes-inzamelsysteem is het hergebruik van kunststof in Nederland flink verbeterd.

Afspraken rondom kunststof: méér dan alleen statiegeld
De Raamovereenkomst bevat ambitieuze afspraken voor alle verpakkingsmateriaalsoorten (papier, karton, metalen, hout, glas en kunststof). De afgesproken hergebruiksdoelstellingen voor alle materialen liggen stuk voor stuk hoger dan door de EU vereist. Tijdens de onderhandelingen voor deze overeenkomst is specifiek aandacht besteed aan kunststof, omdat de inzameling hiervan in Nederland verder verbeterd kan worden mits dit efficiënter wordt georganiseerd. Er werd een zeer ambitieuze hergebruikdoelstelling van 52% voor kunststof vastgesteld (terwijl de EU-doelstelling op 22,5% ligt); de verplichting tot statiegeld op grote PET-flessen zou daarmee afgeschaft kunnen worden.

Doel centraal, niet de middelen
De kern van de Raamovereenkomst is dat gemeenten en bedrijven vrij zijn in de keuze van hun middelen, maar zich verplichten tot het bereiken van de gestelde doelen. Voor kunststof betekent dit dat het middel ‘statiegeld’ niet centraal staat, maar de ambitieuze hergebruikdoelstelling van 52% waaraan bedrijven en gemeenten zich committeren. Op dit moment bestaan twee systemen voor de inzameling en recycling van kunststof verpakkingsafval naast elkaar: het Plastic Heroes-systeem (130 kiloton per jaar) en het veel kleinere statiegeldsysteem (26 kiloton per jaar). Dit is inefficiënt en brengt onnodige maatschappelijke kosten met zich mee. Statiegeld is, in tegenstelling tot wat diverse partijen beweren, geen noodzakelijk middel om deze doelstelling te bereiken. Sterker nog: een integratie van de huidige statiegeldstroom in de Plastic Heroes kunststofstroom is volgens het verpakkende bedrijfsleven de logische stap voorwaarts om de afgesproken hergebruikdoelstelling in Nederland te bereiken.

Consumentenonderzoek TNS NIPO: recyclen plastic belangrijk; hoe maakt niet uit
Het verpakkende bedrijfsleven heeft daarom onlangs TNS NIPO gevraagd te onderzoeken wat consumenten vinden van de integratie van het statiegeldsysteem in het Plastic Heroes-systeem. Uit dit onderzoek blijkt duidelijk dat zowel Plastic Heroes als statiegeld worden gewaardeerd, maar uiteindelijk gaat het de consument erom dat we zo veel mogelijk plastic verpakkingsafval recyclen, de manier waarop maakt niet uit. Andere genoemde pluspunten zijn: kostenbesparing, gemak van één inzamelsysteem en de verwachting dat met één systeem méér plastic verpakkingsafval wordt ingezameld. Hier leest u het persbericht.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Gerelateerde artikelen

7 op 10 Nederlanders vinden einde statiegeld prima

30 april 2015


Onderzoek TNS NIPO: recyclen plastic verpakkingsafval belangrijk; hoe maakt niet uit De meeste Nederlanders vinden het prima als het statiegeld op grote frisdrank- en waterflessen wordt beëindigd, en alle plastic verpakkingen in de toekomst via het Plastic Heroes systeem worden […]

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn

“De uitkomsten van het onderzoek hebben ons ook verrast”

11 mei 2015


Interview Philip den Ouden, directeur FNLI en mede-opdrachtgever consumentenonderzoek TNS NIPO over statiegeld TNS NIPO heeft onlangs een onderzoek gehouden onder consumenten over plastic recycling en Plastic Heroes. In het onderzoek stond ook een aantal vragen over het plan om […]

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Open brief verpakkend bedrijfsleven aan Tweede Kamercommissie Infrastructuur & Milieu

12 juni 2014


Het verpakkend bedrijfsleven stuurde op 12 juni een open brief aan de leden van de Tweede Kamer. In deze brief steunt een groot aantal organisaties uit het verpakkend bedrijfsleven de afspraak in de Raamovereenkomst Verpakkingen 2013-2022 om op termijn de […]

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn