‘(On)duurzame producten bestaan niet’

‘(On)duurzame producten bestaan niet’

17 februari 2015


Reactie op artikel in Vonk (Volkskrant) 14-2-15 uit naam van Philip den Ouden, directeur FNLI

In een artikel dat op zaterdag 14 februari jl. verscheen in Volkskrant-bijlage Vonk pleit auteur Gustaaf Haan voor een ommekeer in het debat over duurzaam voedsel: het moet niet gaan over wat al goed gaat, maar veeleer over wat er nog níet goed gaat. Duurzaamheid als norm, en niet als uitzondering. Dit uitgangspunt klinkt de FNLI als muziek in de oren. Het pleidooi van Haan om labels op ‘onduurzame producten’ te plakken loopt echter vast op twee hardnekkige misverstanden. Namelijk dat voedselproducten met een bepaalde claim of keurmerk duurzaam zijn en de rest niet. En de aanname dat (on)duurzame producten überhaupt bestaan.

  1. Duurzame of onduurzame voedselproducten bestaan niet, er bestaan alleen meer of minder duurzame productieprocessen.
    Verduurzaming van voedselproductie is het continue proces van verbetering van milieuprestaties, sociaal-ethische omstandigheden en economische resultaten in het gehele productieproces en de gehele keten, om in de toekomst voedsel te kunnen blijven produceren. Het berekenen van de footprint van een product kan helpen in dit verbeterproces, maar een focus op het eindproduct is zinloos: het is in het productieproces waar verbetering moet plaatsvinden. Bovendien: wat we nu heel duurzaam vinden, is morgen wellicht al niet meer duurzaam genoeg.
  2. Een productclaim of keurmerk staat niet gelijk aan duurzaamheid, en duurzaamheid staat niet gelijk aan een keurmerk.
    Keurmerken zijn uiterst nuttige instrumenten om te laten zien en borgen dat producten aan bepaalde bovenwettelijke duurzaamheidseisen voldoen. Elk keurmerk dekt met zijn specifieke set aan eisen een stukje af van het brede duurzaamheidspalet: eerlijke handel, dierenwelzijn, milieuvriendelijke teelt, etc. Voor elk van die stukjes duurzaamheid zijn dan ook nog eens vele verschillende benaderingen: eerlijke handel volgens keurmerk A, B of C, en volgens bedrijf X, Y of NGO Z. Er is geen enkel keurmerk dat het gehele palet afdekt en dus garant staat voor een 100% ‘duurzaam’ product. Voor heel veel duurzaamheidsaspecten, (zoals energiebesparing, milieuvriendelijke verpakkingen, hergebruik van reststromen, maatschappelijke betrokkenheid) bestaat helemaal geen keurmerk of productaanduiding.

En laten we vooral niet vergeten dat met de strenge Europese en Nederlandse wetgeving veiligheid en kwaliteit van voedsel al lang de norm ís. In een markt waarin consumenten veelal ‘goedkoop’ als norm zien, is het niet meer dan logisch dat producenten bovenwettelijke inspanningen etaleren op en rond hun product, om zich hiermee te onderscheiden in het winkelschap, en om hun investeringen in duurzaamheid te kunnen terugverdienen.

Kortom, de FNLI onderschrijft de boodschap “verduurzaming als norm, niet als uitzondering” van harte. De levensmiddelenindustrie is dan ook al jaren bezig met het integreren van verduurzaming in productieprocessen en ketens: afvalreductie, energiebesparing, vermindering van emissies, verbetering van samenwerking met leveranciers en afnemers, verbetering van teeltmethoden, verbetering van diergezondheid en dierenwelzijn, toegang behouden tot grondstof- en afzetmarkten.

Zijn we dan klaar? Nee, nog lang niet! Met verduurzaming zijn we nooit klaar. Maar in plaats van bedrijven op constructieve wijze te stimuleren tot versnelling van verduurzamingsprocessen, zijn veel media en maatschappelijke actiegroepen geneigd tot simplisme en symboolpolitiek, zoals het plakken van stickers op ‘slechte producten’. Dit soort acties verhitten het maatschappelijk debat over duurzaamheid, maar verarmen en vertragen het ook. Olie op het vuur, in plaats van boter bij de vis.

Wie verduurzaming serieus neemt en streeft naar continue verbetering in productieprocessen en -ketens vindt de levensmiddelenindustrie volledig aan zijn zijde. Maar verduurzamingsprocessen zijn lastig, taai, complex. In plaats van een prijsvraag voor ludieke termen voor onduurzaamheid, is de sector meer geholpen met uw ideeën over hoe we onze ketens nog schoner, eerlijker en socialer maken.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Gerelateerde artikelen

FNLI: ‘Leveringszekerheid grondstoffen cruciaal voor levensmiddelenindustrie’

27 mei 2014


Beschikbaarheid en prijs van essentiële grondstoffen als soja, visolie en suiker zullen de komende tijd onder grote druk komen te staan. Dit als gevolg van de stijgende vraag naar voedsel van een groeiende en rijkere wereldbevolking, en de daaruit voortvloeiende […]

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Opnieuw groei duurzame palmolie in voedingsmiddelen

11 juni 2015


In 2014 meer ‘Segregated’ duurzame palmolie dan ‘Book & Claim’ Het aandeel duurzame palmolie verwerkt door de Nederlandse voedingsmiddelenindustrie in 2014 is 72%. Dit is opnieuw een groei in het aandeel duurzame palmolie “Ieder jaar zien we het aandeel duurzame […]

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Alliantie Verduurzaming Voedsel reeds aan de slag met ordening keurmerken

7 januari 2016


Bedrijfsleven deelt zorgen ACM over duurzaamheidskeurmerken De Alliantie Verduurzaming Voedsel deelt de zorgen van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) over mogelijke onduidelijkheid rondom de betekenis van duurzaamheidskeurmerken en het vertrouwen van consumenten hierin. Daarom nam de Alliantie al eerder […]

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedIn